Je wilt graag weer aan de slag. Maar niet opnieuw ten koste van jezelf.

Misschien zag je het zelf niet aankomen.

Je functioneerde. Je ging naar je werk, loste problemen op, hield rekening met anderen en deed wat er van je werd verwacht.

Natuurlijk was je moe. Misschien sliep je minder goed. Was je sneller geprikkeld. Had je vaker hoofdpijn, spanning in je lijf, last van je maag of merkte je dat je hart sneller ging kloppen.

Maar er was altijd wel een verklaring.

Het is gewoon een drukke periode.
Na deze deadline wordt het rustiger.
Ik moet even doorzetten.
Anderen hebben het ook druk.
Dit kan ik toch wel aan?

En dus ging je verder.

Totdat verdergaan niet meer vanzelfsprekend was.

We zijn heel goed geworden in ‘mind over body’

We hebben jarenlang geleerd om vooral te luisteren naar ons hoofd.

Je bent moe, maar maakt eerst je werk af.
Je voelt spanning, maar zegt toch ja tegen die extra taak.
Je slaapt slecht, maar gaat de volgende ochtend weer op hetzelfde tempo door.
Je merkt dat een bepaalde mail, vergadering of collega onmiddellijk iets in je lijf oproept, maar probeert vooral verstandelijk op te lossen wat er gebeurt.

Doorgaan, verantwoordelijkheid nemen en problemen oplossen zijn eigenschappen die je ver kunnen brengen. Op je werk worden ze vaak zelfs gewaardeerd.

Maar er zit ook een keerzijde aan wanneer je langere tijd vooral blijft luisteren naar wat je hoofd vindt dat je moet kunnen, terwijl de signalen van je lichaam steeds verder naar de achtergrond verdwijnen.

Stress speelt zich namelijk niet alleen af in je gedachten. Vermoeidheid, slecht slapen, hoofdpijn, duizeligheid, maag- en buikklachten, hartkloppingen en lichamelijke spanning kunnen bijvoorbeeld samengaan met overspanning. Ook Thuisarts beschrijft hoe lichamelijke én mentale signalen onderdeel kunnen zijn van overspanning. (RIVM)

Misschien is daarom niet alleen de vraag:

Hoe krijg ik mijn hoofd weer rustig?

Maar ook:

Welke signalen gaf mijn lichaam eigenlijk al voordat ik uitviel?

Uitval ontstaat zelden door één ding

Na uitval zoeken we vaak naar dé oorzaak.

Mijn werkdruk was te hoog.
Mijn leidinggevende begreep mij niet.
Ik had thuis te veel aan mijn hoofd.
Ik stel gewoon te hoge eisen aan mezelf.

Maar zo eenvoudig is het meestal niet.

Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat werkstress kan samenhangen met verschillende factoren, zoals hoge taakeisen, weinig steun, hoge werkdruk en de combinatie van werk en privé. Daarbij kunnen omstandigheden buiten het werk eveneens van invloed zijn. (RIVM)

TNO spreekt eveneens over een complex samenspel van factoren die het welzijn op het werk beïnvloeden en die zowel binnen als buiten het werk kunnen liggen. (tno.nl/nl)

En dan zijn er je eigen patronen.

Misschien kijk je automatisch eerst naar wat de ander nodig heeft.

Vind je het lastig om nee te zeggen.

Vermijd je liever conflicten.

Neem je gemakkelijk verantwoordelijkheid naar je toe.

Leg je de lat hoog.

Of sta je jezelf pas rust toe wanneer alles af is.

Dat betekent niet dat er iets verkeerd is aan die eigenschappen. Integendeel. Misschien hebben ze je jarenlang geholpen. Ze kunnen eraan hebben bijgedragen dat je betrokken, loyaal, zorgvuldig en betrouwbaar bent.

Maar iets wat je lange tijd heeft geholpen, kan onder andere omstandigheden ook veel van je gaan vragen.

Het Arboportaal noemt bijvoorbeeld niet alleen werkfactoren zoals verantwoordelijkheden, conflicten en onvoldoende herstel, maar ook persoonlijke factoren zoals moeilijk nee kunnen zeggen, perfectionisme en omstandigheden thuis. (Arboportaal)

Als ieder mens anders is, kan de oplossing ook niet voor iedereen hetzelfde zijn

En daar zit voor mij een belangrijk punt.

Een online cursus, app, zelfhulpboek of standaardprogramma kan absoluut waardevol zijn. Het kan je nieuwe inzichten geven, praktische oefeningen aanreiken en je helpen een eerste stap te zetten.

Maar soms is weten wat je zou moeten doen niet genoeg.

Want jij bent niet alleen iemand met ‘stressklachten’.

Je hebt je eigen geschiedenis. Je eigen karakter. Je eigen werk. Je eigen thuissituatie. Je eigen waarden. En je eigen manier waarop je in de loop van je leven hebt geleerd om met verantwoordelijkheid, verwachtingen, spanning en tegenslag om te gaan.

De één moet leren eerder een grens aan te geven.

De ander merkt zijn grens nauwelijks meer op.

De één raakt vooral uit balans door conflicten of verwachtingen van anderen.

De ander legt de lat zelf steeds hoger.

En weer iemand anders begrijpt rationeel heel goed wat er anders zou moeten, maar merkt dat hij of zij op spannende momenten toch iedere keer weer in hetzelfde gedrag terechtkomt.

Juist daarom is persoonlijke begeleiding iets anders dan een standaardoplossing.

Niet beginnen bij:

Dit zijn de stappen die jij moet volgen.

Maar bij:

Wat gebeurt er bij jóu?

Wat merk je in je lichaam? Wat denk je op zo'n moment? Wat doe je vervolgens automatisch? Waar komt dat patroon vandaan? Wanneer helpt het je nog en wanneer niet meer? En wat zou voor jou een andere manier kunnen zijn?

Daar begint maatwerk.

Terugkeren naar hetzelfde is iets anders dan herstellen

Wanneer je bent uitgevallen, is de wens om weer ‘de oude’ te worden heel begrijpelijk.

Je wilt weer energie hebben.
Weer kunnen werken.
Weer jezelf zijn.

Maar misschien hoeft precies teruggaan naar hoe het vóór je uitval was niet het enige doel te zijn.

Want wanneer dezelfde manier van omgaan met werkdruk, verantwoordelijkheid, grenzen en herstel weer wordt hervat, is er weinig veranderd aan wat eraan voorafging.

Herstel kan daarom ook een moment zijn om te onderzoeken:

Wat gebeurde er eigenlijk met mij?

Waar ging ik structureel over mijn eigen grens?

Welke situaties kosten mij opvallend veel energie?

Wat verwacht ik eigenlijk van mezelf?

Welke verwachtingen van anderen neem ik gemakkelijk over?

Welke automatische patronen zie ik terug?

En wat vertelt mijn lichaam mij misschien al voordat mijn hoofd bereid is ernaar te luisteren?

Van mind over body naar mind mét body

Bij CadanZ gaat het daarom niet om minder nadenken.

Je verstand heb je nodig.

Maar je lichaam geeft óók informatie.

Het gaat erom dat die twee weer meer met elkaar gaan samenwerken.

Een gespannen ademhaling. Opgetrokken schouders. Onrust in je buik. Een verhoogde hartslag. Een sterke behoefte om direct te reageren. Een automatische ja, terwijl ergens vanbinnen eigenlijk een nee zit.

Wanneer je dergelijke signalen eerder leert herkennen, ontstaat er iets belangrijks:

ruimte.

Ruimte tussen wat er gebeurt en hoe je daarop reageert.

Aandachts- en mindfulnessoefeningen kunnen daarbij een praktisch hulpmiddel zijn. Niet omdat meditatie alle problemen oplost en ook niet omdat mindfulness bij CadanZ het einddoel is.

Het is een middel om beter te leren waarnemen.

Wat gebeurt er nu eigenlijk met mij?

En wat doe ik vervolgens?

TNO wijst er bijvoorbeeld op dat mindfulness kan bijdragen aan ervaren stress, welzijn en concentratievermogen. Tegelijkertijd benadrukt TNO dat ook factoren in de werkomgeving, zoals werkdruk en autonomie, ertoe doen. Alleen naar het individu kijken zou dus te beperkt zijn. (tno.nl/nl)

Voor CadanZ zit daar een belangrijke stap achter:

van opmerken naar begrijpen, en van begrijpen naar daadwerkelijk ander gedrag.

Niet alleen weten dat je vaker nee zou moeten zeggen.

Maar herkennen wat er in jou gebeurt wanneer iemand iets van je vraagt — en leren om op dat moment daadwerkelijk een andere keuze te maken.

Kijken naar de mens achter de klacht

Dat is een belangrijk uitgangspunt binnen CadanZ Coaching.

Geen vast programma waarin iedereen exact dezelfde stappen doorloopt, maar persoonlijke 1-op-1-begeleiding en maatwerk.

We kijken naar de samenhang tussen wat je lichamelijk en mentaal ervaart, je manier van denken en reageren, je grenzen en belastbaarheid, je werk, je thuissituatie en de verwachtingen en waarden die voor jou belangrijk zijn.

Daarbij is er ook aandacht voor de context waarin bepaalde patronen zijn ontstaan.

Misschien heb je thuis geleerd vooral sterk te zijn.

Misschien werd verantwoordelijkheid nemen erg gewaardeerd.

Misschien werk je in een omgeving waarin altijd doorgaan de norm is.

Of misschien spelen verwachtingen vanuit je familie, omgeving of culturele achtergrond mee in de manier waarop jij naar werk, presteren, verantwoordelijkheid of grenzen kijkt.

Niet om overal een oorzaak voor te zoeken.

Wel om beter te begrijpen waarom een bepaald patroon voor jou zo vanzelfsprekend is geworden.

Want pas wanneer je iets herkent, kun je onderzoeken of het nog bij je past.

Persoonlijk én praktisch

Persoonlijke begeleiding betekent bij CadanZ niet alleen praten over wat er misging.

Het gaat ook om oefenen.

Wat kun je anders doen wanneer de spanning oploopt?

Hoe merk je eerder dat je over je grens gaat?

Wat gebeurt er wanneer iemand iets van je vraagt?

Hoe ga je om met terugkerende gedachten?

Hoe breng je herstelmomenten daadwerkelijk in je werkdag?

En hoe zorg je ervoor dat nieuwe inzichten niet verdwijnen zodra het weer druk wordt?

Daarin combineer ik persoonlijke aandacht met kennis en ervaring uit mindfulness, stress- en burn-outcoaching, vitaliteit en training.

Warm en persoonlijk waar dat nodig is.

Concreet en praktisch waar dat helpt.

Met begrip voor de werkelijkheid van werk

Herstellen en weer gaan werken gebeurt bovendien niet los van de werkelijkheid.

Er zijn collega's. Deadlines. Een leidinggevende. Verantwoordelijkheden. Misschien een bedrijfsarts. Een re-integratieplan. En mogelijk een werkgever die graag wil weten wanneer je weer verder kunt opbouwen.

Mijn eigen ervaring binnen overheid én bedrijfsleven neem ik mee in mijn begeleiding. Daardoor kijk ik niet alleen naar stress vanuit coaching, maar begrijp ik ook de dagelijkse werkelijkheid van organisaties, verantwoordelijkheden, werkdruk en verwachtingen op de werkvloer.

Tegelijkertijd blijft één uitgangspunt belangrijk:

jij houdt zelf de regie.

Jij bepaalt waar je in de coaching aan wilt werken.

Jij bepaalt wat je wilt bespreken.

En jij bepaalt zelf wat je vanuit de coaching wel of niet met je werkgever wilt delen.

Het gaat tenslotte over jouw herstel en jouw ontwikkeling.

Misschien hoef je niet harder je best te doen

Na uitval kan zelfs herstel iets worden waarin je wilt presteren.

Wanneer ben ik weer beter?
Doe ik wel genoeg?
Waarom lukt dit mij nog niet?
Wanneer kan ik eindelijk weer volledig werken?

Maar misschien begint duurzaam herstel niet met nóg harder proberen.

Misschien begint het met eerder leren opmerken.

Met begrijpen waarom je doet wat je doet.

Met opnieuw leren luisteren naar signalen die lange tijd naar de achtergrond zijn verdwenen.

En met stap voor stap oefenen met andere keuzes.

Van doorgaan naar opmerken.
Van automatisch reageren naar bewust kiezen.
Van herstellen om weer hetzelfde te kunnen doen naar herstellen met meer veerkracht voor wat daarna komt.

Herstel • Veerkracht • Persoonlijke groei

Herken je jezelf hierin?

Je hoeft nog niet precies te weten wat je nodig hebt.

Ontdek wat CadanZ voor je kan betekenen →

Wil je eerst zelf onderzoeken welke stresssignalen en patronen jij herkent? Doe de gratis CadanZ Stresscheck.

---

Bronnen

RIVM – Psychosociale arbeidsbelasting · Arboportaal – Oorzaken van werkdruk en burn-out · TNO – Werkstress en mentale werkgezondheid · Trimbos – Werk en mentale gezondheid